नेपालमा छाउरा र बिरालोका बच्चाको खोप तालिका, र खर्च

आठ हप्ताको नयाँ छाउरा घर आउँदा साथमा “पहिलो खोप लागिसकेको” लेखिएको कार्ड मात्र आउँछ। कुन खोप? अर्को कहिले? रेबिजको छुट्टै हो? काठमाडौंका क्लिनिकले के प्रकाशित गरेका छन्, अन्तर्राष्ट्रिय निर्देशिकाले के भन्छ र कति खर्च लाग्छ, यो पेजमा छ, ताकि पहिलो भेटमा के सोध्ने थाहा होस्।

हामी बजार हौं, क्लिनिक होइनौं। तलका तालिका क्लिनिक र World Small Animal Veterinary Association (WSAVA) बाट उद्धृत गरिएका हुन्। तपाईंको पशु चिकित्सकले पाल्तुको उमेर, स्वास्थ्य र ऊ कहाँबाट आएको हो हेरेर तालिका मिलाउन सक्छन्, र मान्नुपर्ने उनकै योजना हो।

छाउराको तालिका

काठमाडौंका दुई क्लिनिकले छाउराको तालिका प्रकाशित गरेका छन्। ढाँचा उस्तै छ, समयमा एक दुई हप्ताको फरक छ।

DHPPiL (DHPPL पनि लेखिन्छ) पाँच रोगविरुद्धको एउटै सुई हो: distemper, hepatitis, parvovirus, parainfluenza र leptospirosis। नेपालमा छाउरा मार्ने रोग distemper र parvovirus हुन्, र दुवै सडकका कुकुरमा फैलिइरहेका छन्।

रेबिज को छुट्टै सुई हुन्छ। नेपालमा रेबिज व्याप्त छ र लक्षण देखिएपछि कुकुर र मान्छे दुवैका लागि प्राणघातक हुन्छ। हामीले पढेका हरेक तालिकामा यो छ।

WSAVA को निर्देशिकाले के थप्छ

२०२४ मा अद्यावधिक भएको WSAVA निर्देशिका विश्वभरका पशु चिकित्सकले मान्ने आधार हो। तीन कुरा जान्न लायक छन्:

1. ६ देखि ८ हप्तामा सुरु गर्ने, अनि १६ हप्ता वा त्यसपछिसम्म हरेक २ देखि ४ हप्तामा दोहोर्‍याउने। आमाबाट आएको एन्टिबडीले सुरुको मात्रालाई निष्क्रिय पार्न सक्छ, र कुन छाउरा अझै सुरक्षित छ भनेर हेरेर थाहा हुँदैन। दोहोर्‍याउँदा त्यो खाडल पुरिन्छ।
2. १६ हप्ता वा त्यसपछिको मात्रा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण हो। कुनै तालिकाको अन्तिम संयुक्त खोप १२ हप्तामै सकिन्छ भने १६ हप्तामा अर्को एउटा दिने कि भनेर चिकित्सकलाई सोध्नुहोस्।
3. एकै पटक मात्र जान सक्नुहुन्छ भने १६ हप्ता वा त्यसपछि जानुहोस्, मुख्य खोपका लागि।

WSAVA ले पूरा एक वर्ष नपर्खी करिब ६ महिनामा बुस्टर दिन पनि सुझाउँछ, ताकि अघिल्ला मात्राले काम नगरेका छाउरा नछुटून्।

बिरालोका बच्चाको तालिका

यो BunoPets को तालिका हो, र बिरालोका बच्चाका लागि WSAVA को सिफारिससँग मिल्छ: ६ हप्ताभन्दा अघि सुरु नगर्ने र १६ हप्तासम्म हरेक ३ देखि ४ हप्तामा दोहोर्‍याउने।

FVRCP बिरालोको ३-इन-१ खोप हो, नेपालमा Tricat नामले पनि बिक्छ। यसले feline panleukopenia (बिरालोको parvo), herpesvirus र calicivirus बाट जोगाउँछ। घरभित्रै बस्ने बिरालोलाई पनि चाहिन्छ: panleukopenia को भाइरस जुत्तासँगै घरभित्र पस्छ।

नेपालमा कति खर्च लाग्छ

पाल्तु हेरचाहमा सबैभन्दा धेरै फरक पर्ने मूल्य खोपकै हो, किनभने एउटै सुई परोपकारी संस्थाले लागत मूल्यमा दिन्छन् भने निजी क्लिनिकले जाँच र घर भ्रमणसहित दिन्छन्।

HART को मूल्य उसले सार्वजनिक गरेको प्रोटोकलबाट लिइएको हो; परोपकारी संस्थाले दर र शिविरको मिति बदलिरहन्छन्, त्यसैले जानुअघि पक्का गर्नुहोस्। BunoPets को मूल्य ५ अक्टोबर २०२६ मा उसको साइटमा थियो र काठमाडौं, ललितपुर र भक्तपुरमा घरमै आएर लगाउने सेवाको हो। City Pet House ले अहिलेको मूल्यका लागि फोन गर्न भनेको छ।

त्यसैले छाउराको पहिलो वर्षको खोप परोपकारी क्लिनिकमा करिब रु १,००० देखि निजी क्लिनिकमा रु ४,५०० वा बढीसम्म पर्छ। दुवै ठाउँमा खोपको किसिम उही हो। बढी पैसा जाँच, अभिलेख र सुविधाका लागि तिरिन्छ।

जुकाको औषधि

क्लिनिकले छाउरा र बिरालोका बच्चालाई पहिलो भेटमै, प्रायः ६ देखि ८ हप्तामा, जुकाको औषधि खुवाउँछन्, र मात्रा तौल अनुसार हुन्छ। BunoPets को पाँच वर्षे योजनामा तौल अनुसारको जुकाको औषधि वर्षमा चार पटक छ। कुन औषधि र कति पटक भनेर चिकित्सकलाई सोध्नुहोस्।

पहिलो भेटमा सोध्ने प्रश्न

• कुन खोप, कुन मितिमा लागिसकेको छ? कार्डमा भायलको स्टिकर टाँसिएको छ?
• अर्को मात्रा ठ्याक्कै कहिले हो, र अन्तिम मात्रा कहिले?
• अन्तिम संयुक्त मात्रा १६ हप्ता वा त्यसपछि पर्छ?
• रेबिजको खोप कहिले, र बुस्टर कहिले?
• कुन मितिसम्म छाउरालाई सडकमा र खोप नलगाएका कुकुरबाट टाढा राख्ने?
• सुई लगाएको २४ घण्टाभित्र के कुरामा ध्यान दिने?

खोप कार्ड जोगाएर राख्नुहोस्। बोर्डिङ, ग्रुमर, हवाई सेवा र नयाँ चिकित्सक सबैले माग्छन्।

कोर्स नसकिउन्जेल

पहिलो सुईपछि छाउरा सुरक्षित भइसकेको हुँदैन। अन्तिम मात्राको करिब दुई हप्तापछिसम्म:

• सडकका कुकुर हिँड्ने ठाउँमा छाउरालाई हिँडाउनुको सट्टा बोकेर लैजानुहोस्।
• खोप लागेको थाहा भएका कुकुरसँग मात्र भेटाउनुहोस्।
• अरू कुकुर छोएपछि हात धुनुहोस्।

Parvovirus माटोमा महिनौं बाँच्छ। यो रोग लागेका धेरैजसो छाउरा “एकैछिन मात्र बाहिर निकालेको” हुन्छन्।